JAKKER, a ship's journey

Details

Created: 25 February 2025

Positie : Fish Farm in Ambon, Indonesië,  03°42,102 Z, 128°10,028 O . 


We zeggen vulkaan Gunung Api bye bye.  De lavaflow is boven water nog kaal, onder water prachtig begroeid.




Een nautische almanak uit 1878 adviseert : “Er is een goeie ankerplek, tijdens de west moesson, dichtbij Fort Duurstede in Saparua in 12 vadem water. “ Ook de VOC schepen gingen hier ten anker in de 17de eeuw.
Veel veranderde er blijkbaar niet over al die jaren. Ook wij droppen ons anker hier, weliswaar op 5 vadem, 9 meter. Wij zijn dan ook geen “spiegelretourschip” van de VOC dat wel 5 m diep stak.
Vanmorgen zijn we, na een nacht op zee, hier aangekomen vanuit Banda.
Het fort ligt spierwit in de zon te blinken en meteen de volgende dag brengen we een bezoek aan dit Benteng Duurstede. Oorspronkelijk Portugees is het de VOC die het fort uitbreidde en bevolkte.


De aanbevolen ankerplek.


Gezien van de overkant, vanuit het fort.



Sinds lange tijd landen we onze Jak nog eens op een strand. In een oogwenk zijn we omringd door kinderen. De mama's willen ons allen op de foto.
Dat ze hier weinig witte mensen zien, blijkt ook op onze wandeling door de stad Saparua. Ik krijg pijn aan mijn kaken van het vriendelijk lachen naar iedereen. Jong en oud roepen Halo en “Hey Mister “. Ook naar mij. What is your name? en soms I love you, meer Engels komt er niet uit. Tony verbaast er zich steeds over dat meisjes, ook gesluierde moslimmeisjes, recht in zijn, voor hen, exotisch grijs blauwe ogen kijken. Ongewoon, thuis gebeurt dat niet.

Op de foto met twee witte mensen ! 

Op de markt van Saparua.

Saparua is ook het eiland van Pattimura (Thomas Matulessy) de protestantse vrijheidsstrijder en nationale held, meer nog de held van de Molukken. Het vliegveld en de unief in Ambon zijn naar hem genoemd.
Opgeleid in het Engelse leger werd hij aanvoerder van de opstand tegen de Nederlandse resident, aan wie intussen het bestuur was overgedragen. De opstandelingen bezetten het fort, doodden de Nederlandse familie en hun soldaten en konden pas na zes maanden worden verdreven door twee militaire expedities. Pattimura werd opgehangen in Ambon en wordt sindsdien elk jaar herdacht.

Ook hier krijgen we met pech af te rekenen. Onze Jak is lek. Zeker gebeurd in Banda door het schuren tegen de met oesters begroeide kaai. Het wordt weer vroeg opstaan, bootje aan dek hijsen. Dan schuren, ontvetten, lijmen, allemaal vóór de zon alles, ons incluis, verschroeit.
De lijm kan verder uitharden op onze tocht naar Ambon want het wordt tijd om daarheen te varen.

De tocht verloopt vlot totdat we Ambon baai binnenlopen. Er drijft enorm veel plastiek op het water (zoals op vele plekken in Indonesië) en vooral, veel erger, een halve meter ónder water. Je voelt hem al komen. Een dikke zak voor cement of bloem raakt in onze gevoelige propeller want prop met beweeglijke bladen. Onze reactie : motor onmiddellijk in vrijloop, zoals afgesproken
Als geroepen komt er een onweer opzetten, wind is er genoeg nu, dus zeilen we verder de baai binnen.
Nadien starten we de motor opnieuw en na een paar keer voor-en achteruit schakelen, schudt de prop zijn belager af. Oef.

Pattimura zoals hij altijd wordt voorgesteld.


In Ambon heb je ook de gong voor Vrede.


Maar ook dit en .....


....dit is Ambon.

We willen nog even rustig ankeren bij de unief voorbij de brug alvorens Jakker te gaan afmeren aan de fish farm, bij nogal wat zeilers bekend. Hierover lees je later meer.
We laten Jakker alleen achter. Waarom? Zij mag wél in het land blijven, wij moeten weg. Naar Kuala Lumpur, kozen we. Terwijl we daar wat vakantie houden, kunnen immigratie ambtenaren werken aan een nieuw visum voor ons. Tien werkdagen zou dat duren. Benieuwd.



Jakker vastgemaakt aan de fish farm anex restaurant. 

Details

Created: 15 February 2025

Positie : Pulau Saparua, Kota Saparua,  03°34,68 Z , 128°39,57 O.


De cakalele oorlogsdans.

Onder een zwaar met regenwolken beladen lucht doemt een smalle, enorm lange kano, met tweeëndertig roeiers, twee “waterhozers” en een stuurman, op.Hij komt van Banda Besar en vaart onze richting uit voor een demonstratie. We hadden de hoop al opgegeven de kora kora, want die is het, te zien, zo slecht is het weer. Maar de Molukkers willen graag hun kunnen aan de mensen van het kleine cruiseschip tonen. En wij genieten mee.
Op commando trekken ze T-shirts en regenjasjes over hun hoofd, in hun blote bast gaan ze er nu tegenaan. Drijven het tempo op. Schreeuwen aanmoedigingen. Zo gaat het er bij de races in oktober aan toe en vroeger toen ze de vijand aanvielen. Heftig.


Slecht weer maar de kora kora vaart uit.



Ontvangst van Le Lapérouse.
De passagiers van Le Lapérouse keren terug naar hun schip nu. Hun bezoek zit er alweer op. Zij is klein (147 passagiers) in de wereld van de mastodonten. Wij kennen haar maar al te goed van onze lange covid-maanden in Nieuw- Caledonië, ook zij kon toen nergens heen.

We zaten vanmorgen in onze kuip aan de koffie toen ze plots imponerend stoer de kleine doorgang tot de baai, en ons zicht op de Papenberg, blokkeerde. Grotere schepen kunnen er helemaal niet in.
Het programma ter verwelkoming van de gasten begon al erg vroeg. Muziek, dansen, speeches volgden elkaar op, onder een open hemel. De dans die de oogst van de muskaatnoot en de amandelen voorstelt, begrepen we. De oorlogsdans, de cakalele, is mysterieuzer. Twee partijen tegenover elkaar, zoiets.
Alsof ze daarboven alles in de gaten hielden, stortten plots tonnen water op ons neer, de dans net ten einde en de gidsen bezig met het vormen van groepjes voor een bezoek aan het stadje. Wij vluchtten het hotel in voor een koffie en wat leuke gesprekken met opvarenden, veelal Europeanen.

De gasten van Le Lapérouse komen aan.

Worden begroet met muziek en dans.

Meisjes "oogsten" muskaatnoot. 

Later profiteerden we mee van het feit dat musea, het huis van Hatta en de kerk open zijn.
We nemen ook een kijkje in het huis van de gouverneur. Enkel het borstbeeld van Willem III haalt de reisgidsen en staat bijna achteloos in een zijtuin. Het gebouw zelf is helemaal leeggehaald.


De vloer van de oudste kerk van Banda is betegeld met oude grafstenen.


Je kan het Nederlands van toen nog goed lezen.

Het huis van banneling Hatta.  Linksboven zie je schoolbanken, hij gaf les om zich nuttig te maken. 


Het gouvernementshuis ...

.. . en het borstbeeld van de koning met het onuitstaanbare karakter (!) Willem III ergens in een zijtuin. 

In het museum, vaten als uit Ali Baba en de veertig rovers. 


Alles brachten de Nederlanders hierheen. 


Het gerenoveerde plein met "nootmuskaat lampen".

We zitten vast.
Dit bezoek, een extra verzetje, noteren we even. Goed, want we zitten vast in Banda. De voortdurende westen en noordwesten winden van de NW moesson beletten ons de tocht in die richting en daar willen we nu net heen. Klinkt bekend?
Bovendien regent het ontzettend veel de laatste dagen en liggen we onder vuur van valwinden die Jakker op één zij dwingen en het zwarte gruis van de vulkaan om onze oren jaagt. Om bang van te worden.
De wind zal pas draaien in maart, april. We moeten geduld hebben!

Maar tegen die tijd, of nog iets vroeger moeten we het land uit en met een nieuw visa er eventueel terug in, terwijl Jakker rustig op ons mag wachten. Zullen we haar dan maar in Ambon laten? Dat kan blijkbaar. We winnen inlichtingen in en inderdaad het visrestaurant annex visbekken (iets als de oesterput in Blankenberge, stel ik me voor) wil Jakker wel opvangen voor een aantal weken.

Als het even wat zonniger en vooral rustiger wordt, varen we met de duikers van Bluemotion naar een mooie duikstek bij Hatta eiland, eiland vernoemd naar de beroemde mede-stichter van de republiek. Allereerste vice-president, die tussen 1934 en 1942, door de Nederlanders als revolutionair gezien, naar Banda verbannen werd.
De drop-off valt meteen bij het strand naar beneden, met vooral prachtige waaiers. Napoleonvissen, haaien, schildpadden laten zich ook even bewonderen.

Enorme waaierkoralen en tonsponsen bij Hatta eiland. 




Mooi gekleurde zakpijpen.


Bij valavond, aan land bij de duikers, kunnen we grote vliegende honden waarnemen. Je kan ze niet negeren. Hoog in de bomen boven de terrastafeltjes “hangen “ze van de amandelnoten te smikkelen. Tot zo een noot keihard naar beneden valt. Je schrikt je rot van de oorverdovende knallen op het zinken dak. Levensgevaarlijk daar te blijven zitten.

Eveneens bij valavond verschijnen de erg schuwe, prachtig gekleurde, legendarische mandarijnvisjes tussen de stenen van de kaaimuur. Maar wij hebben ze nog niet gezien. Zijn ze er nog wel ? Duikinstructeur Indra kijkt heel bedenkelijk als we het hem vragen. Boodschap begrepen. Het mandarijnvisje zetten we in het rijtje met walvishaai, pygmee zeepaardje, mola mola...onze bucketlist van nog te spotten vissen.


Kinderen gaan naar huis na school.

De drukke "taxiboten" kaai in Banda Neira.

Overal wordt vis gedroogd.


De kleine moskee van Gunung Api, de oproep tot gebed is helemaal niet klein. 

Details

Created: 14 January 2025

Positie : Banda Neira, Molukken, 04°31,040 Z, 129°53,473 O. 


Op Banda Besar in Fort Holandia heb je een mooi uitzicht op Gunung Api. 

Na een heerlijke zeildag maar, nooit is het perfect, een breed uitgemeten onweer met veel wind en regen 's avonds en 's nachts, ziet Tony in de donkere ochtend al een hele tijd de lichtjes van een schip (?), nee, een eiland : Pulau Run !
Nooit gehoord van dit piepkleine eilandje in de Banda zee? Maar we kennen wel allemaal het moeras waar de Nederlanders dit eilandje tegen ruilden : Manhattan, dat ze op hun beurt “kochten” van de Indianen. Destijds was Run het toneel van de strijd tussen Engelsen en Nederlanders om het monopolie op de muskaatnoot. In 1667, met het Verdrag van Breda, werd die ruil met de Engelsen, beklonken. Het kleine eilandje, Manhattan, groeide uit tot het kloppende hart van New York City. In Run heeft de tijd 350 jaar stilgestaan. Geen dokter, geen infrastructuur, amper elektriciteit en dat door privé initiatief.

In alle vroegte ziet de vulkaan er zo uit.

En als we eindelijk zijn afgemeerd, liggen we er zo bij. 

Banda Neira en Banda Besar.
Wij varen verder en zien nu ook de imposante, actieve vulkaan, Gunung Api (Vuurberg) tegenover Banda Neira. Vol spanning ronden we de groene marker, zien de baai voor ons. We weten dat het hier niet makkelijk ankeren, aanleggen is. Dit blijkt een understatement.
Er liggen twee jachten bij het Maulana hotel. Ze gebaren dat we daar ons anker moeten droppen en achteruit twee touwen moeten vastmaken aan de eeuwenoude bomen van het hotel.
Niet van harte, maar we doen het toch maar. Hebben geen keuze.
De gids van het hotel, Mr. Mann, maakt meteen reclame voor zijn spice tour, zo tussen het helpen met onze touwen door. Ons hoofd staat er nog niet naar.
Later besluiten we toch maar met hem mee te gaan voor een interessante wandeling door Banda Besar (Lonthoir). Het grote derde eiland dat de Zonnegatbaai beschermend omringt.
We laten ons betoveren door de sfeer van het eiland met de mooie huizen (rijkdom te danken aan de muskaatnoot), de kora kora kano's (traditionele o.a. oorlogskano's waarmee in oktober geracet wordt). De plantage met 400 jaar oude kenari (Javaanse amandel) amandelbomen, die de onontbeerlijke schaduw verlenen aan de muskaatnootbomen. Kaneel, muskaatnoot, kruidnagel, amandelnoten, kruidige geuren te over. De kaneelthee smaakt ons koffiedrinkers verbazend goed.
Na het uitzicht vanop Fort Holandia nemen we de trap terug naar beneden. Ook hier heeft Mr. Mann weer een fascinerend verhaal. Nona Lansius, een vrouw van het eiland uit een “perkeniers” (plantage familie), stierf na een operatie in 's Gravenhage en werd er begraven. Na drie maanden ontgroef men haar en bracht men het lijk per brik hierheen terug, om bij haar geliefden definitief begraven te worden. Volgens de legende bleef ze, dank zij de gebruikte muskaatnoot erg goed bewaard !


Stel je in deze kora kora een dertigtal roeiers voor. 


Je wandelt door de geschiedenis. 


Vol bewondering voor de indrukwekkende kenari amandelboom. (Canarium ovatum). 


Ik krijg hem niet op de foto.


Mr. Mann, onze gids.


Zo pel je de amandelnoot.


En zo haal je een stukje bast van de kaneelboom. De schors groeit gewoon terug aan. 


Een zwaar met vruchten beladen muskaatnoot boom. 


"Ter nagedachtenis van Margretha Martina Johanna Adriana Amalia Kruijt...door haren diepbedroefden echtgenoot...
Zij zijn niet waarlijk dood die in ons harte leven."

Slecht weer.
Wisten wij toen veel dat ons de volgende drie dagen een lange nachtmerrie wachtte? Onophoudelijke regen en felle rukwinden jagen ons weg van de ankerplek bij het hotel. Volgt een lange zoektocht met vele ankerpogingen op zoek naar een goeie, lees niet te diepe plek (minder dan 30 m diep), die helemaal niet blijkt te bestaan! Wat komen we hier doen, als we niet van boord kunnen? Van een serieuze dip in onze moraal, gesproken.
Uiteindelijk eindigen we aan een dikke boei, bedoeld voor vissers. Daar liggen we nog steeds aan vast, samen met de Zuid-Afrikaanse boot, Sheer Tenacity.

Maar alles wordt toch weer beter. We maken snorkel uitstapjes naar het lava veld, ontstaan in 1988 bij de laatste uitbarsting van de vulkaan. Het contrast met boven water, waar alles nog pikzwarte lava is, kan niet groter zijn. Het prachtige koraal is de laatste 35 jaar verrassend snel aangegroeid. Wetenschappers staan voor een raadsel.

Fort Belgica.
Nu kunnen we ook in Banda Neira rondwandelen, al is dat een erg zweterige bedoening. Vooral de klim naar Fort Belgica, het door de Nederlanders op het Portugese fort gebouwde bolwerk. Een paar keer gerestaureerd maar alle historische voorwerpen zijn weggehaald.
In Banda Neira adem je geschiedenis. VOC symbolen, kanonnen gewoon langs de straat liggend, (vooral vervallen) koloniale huizen, het paleis van de gouverneur (een grotere versie staat in Jakarta, als woning van de president), afgebrokkelde zwart uitgeslagen muren, rommelige straatjes en steegjes.


Op zeeniveau Fort Nasau, hoog op de heuvel, het gerestaureerde Fort Belgica.



Hier stond je letterlijk "terecht". 


Kanonnen zomaar langs de kant van de weg.

Steevast eindigen we uitgeput en dorstig bij Abba, de eigenaar van het Cilu Bintang Hotel, voor een biertje en een diner. Je raakt niet uitgekeken in dit prachtig opgeknapte museum-achtige “landgoed”. Abba noemde het hotel naar “Stralende ster”, een betoverend mooie prinses, die echt bestaan zou hebben. Je kan de legende van haar tragische leven lezen in één van de vele boeken die op het landgoed bewaard blijven.
Na zovele afgewezen huwelijkskandidaten verliest ze haar teerbeminde bruidegom uiteindelijk aan de zee terwijl hij voor hun huwelijk op weg is naar Banda.

^--=


Het prachtige Cilu Bintang Estate.

Tragisch verhaal als de bloedige geschiedenis van de Banda eilanden zelf. Waar in 1621 Jan Pieterszoon Coen veertig Banda chiefs liet onthoofden en vierendelen als straf voor hun opstand tegen de eerste gouverneur. Gelijk roeide hij quasi de hele populatie van Banda uit of verdreef hen van de eilanden omdat de inwoners hun muskaatnoot aan iedere bieder wilden verkopen en het monopsonie aan de Nederlanders weigerden.
Intussen is er een veel bescheidener rol aan de muskaatnoot toebedeeld. Maar nog steeds een bron van inkomsten voor veel Bandanezen.

Als van oudsher liggen muskaatnoot en foelie overal te drogen. 


Maar ook hier...smartphones !