Positie : Tuvalu, Funafara : 08°37,118 S 179°05,671 O

Over het doodstille water van de lagune varen we met Jak richting eilandje voor een snorkeltoer. Twee grote, zwarte “tapijten” doemen plots vóór ons op, verstoren het wateroppervlak, vormen zelfs een boeggolf terwijl ze met een hoog tempo op ons toekomen. Dan zien we het enorme witte ovale gat, de mond. We zijn op twee etende manta roggen gestoten. Ze filteren tonnen water en vangen het krill en plankton op. Draaien, net voor ze op ons botsen(wij lieten ons razendsnel in het water zakken), met een sierlijke bocht weg van ons. Een heel uur amuseren ze zich zo met ons .Of zo zien wij dat toch. Steeds terug naar ons vlieg-zwemmend. Achter hen aangaan, zelfs met de zwemvliezen, geen denken aan. Wat zijn wij mensen hulpeloos in het water.
Dit alles overkomt ons in Funafara. En wat dacht je, we zijn zonder fototoestel op pad.

Zo druk als het overbevolkte stadje Vaiatu is, zo stil is paradijsje Funafara.
Tien mijl doorheen de immense lagune richting zuiden, slalommend tussen grote koraal-bommies, komen we na twee uurtjes aan. Onze Navionics kaart op de GPS klopt perfect en samen met de satellietfoto-kaart van Ovitalmap, waarop je alle obstakels ziet, wordt varen in de lagune mogelijk. Wij behoren tot de eerste generatie cruisers die al deze wondermiddelen ter beschikking heeft. Cook had dit moeten meemaken.
Toch mag je het eyeball navigeren zeker niet vergeten. Liefst met polaroid zonnebril. Immers, ondanks (of zeg ik liever dankzij) al onze gadgets, lopen nog elk jaar evenveel, zoniet meer yachties op de riffen in de Pacific.

Maar Funafara, het uiterste zuidpunt van Funafuti dus, Bora Bora-achtig die blauw-groenige waterkleurtjes. Rondom ons tel ik minstens 12 eilandjes. De enorme visserschepen bij de stad, zien we hier niet meer. Snorkelen, wandelen op “schipbreukeilandjes”, bezoeken van de vier mensen in het dorpje (de rest, inclusief de kinderen, komt pas in het weekend) meer doen we hier niet. Genieten.

De manta's laten zich niet meer zien. De lagune wordt woeliger, een trog van lage druk trekt over, een regendag is ons deel. Tijd om terug naar de stad, de groentenloterij, de wifi te verhuizen.

Meer dan een uur heb ik zitten klojen om foto's te uploaden...het lukt niet. Er worden enkel MB opgevreten. Sorry !

Positie : Tuvalu, Funafuti : 08°31,54 S 179°11,38 O

"Jacky en Tony, ok your name is on the list, now you have'll to wait ! "

We proberen groenten te scoren en zo doe je dat op Funafuti. Zaterdag rond 6 u begeef je je onder de grote bomen bij het regeringsgebouw. Je registreert je. Sommigen sjoemelen, want geven namen op van mensen die pas véél later komen opdagen, maar dat terzijde.
Met een lijst van een 50 tal namen, vertrekt de tractor richting farm. Wij wachten. Vrouwen, gewapend met plastic mandjes, halen wat slaap in op de oncomfortabele houten platformpjes met afdak. Kyle, Shelley, Tony en ik houden een pijnlijke poep over aan het zitten op de stenen bankjes onder de majestueuze bomen.

De gesprekken zijn al lang stilgevallen als we eindelijk, na twee uur wachten, de tractor weer zien opdagen, de Chinese kool hoog opgestapeld. Die bock shoy wordt in 40 identieke hoopjes uitgestald op de tafel, bij elk hoopje nog snel wat lange boontjes en twee augurken. Voilà, dat is wat er vandaag te koop is. Als ze je naam afroepen, neem je zo een lading in ontvangst en gaat afrekenen.
Gelukkig daagt er nog een dame met een kruiwagen vol mooie papaya's op. Mijn zelfgemaakte yoghurt kan deze week toch nog opgevrolijkt worden met vers fruit. Bananen heb ik in één van de winkels zien liggen.

Het is pas later, op één van onze wandelingen, dat we de Taiwanese en Koreaanse garden ontdekken (ze composteren met steun van een Europees project), midden tussen de honderden varkenshokken. Eigenlijk wilden we de zeekant gaan genieten. Vergeet dat maar, die overkant van de landingsbaan, de ganse zeekant, weg van de mensen, is één stinkend varkenshok. Tijdens de schemering trekt een processie brommertje daarheen, de varkens krijgen te eten en drinken.

Aan de "huizenkant" klimmen mannen in lage palmbomen. Ze bekijken en verzamelen de oogst aan palmsap in de flesjes die ze bij inkervingen in de stam hingen. Binnen de 2 uur na het verzamelen is dit goedje al gefermenteerd en levert een zoete wijn met 4% alcohol op.
"Toddy" better than beer !!

Positie : Tuvalu, Funafuti : 08°31,54 S 179°11,38 O

De sirenes loeien iedereen weg van de landingsbaan. Brandweerwagens (een gift van Europa) blokkeren de oversteekplekken. Er is meer volk dan normaal op de been. Vrouwen verkopen schelpenkransen om aan de vertrekkende en aankomende gasten te geven. Er is pizza te koop want ...er komt een vliegtuig, één van de twee die wekelijks op Tuvalu landen.
Tuvalu mag dan maar een mini-staatje zijn, een internationale luchthaven hebben ze wel. Aangelegd door de Amerikanen tijdens WO II. Wat kon het hun verdommen dat ze meteen het grote "moeras" met vruchtbare grond waar taro-planten werden gekweekt, vernietigden.
Gebruikt wordt het vliegveld wél elke dag, door brommers en auto's om naar de andere kant van het eiland over te steken. Als familie-slaapplaats op bijzonder hete nachten, dat heb ik me toch laten vertellen. Maar vooral in de vooravond als de hele bevolking zich overgeeft aan het balspel. Je kan ze zeker niet aanwrijven dat ze niet sportief zouden zijn. De piste is opgedeeld in voetbal-, rugby-, volleybalveld en een groot stuk voor een vreemd lokaal balspel.
Minstens honderd spelers in twee groepen verdeeld, spelen tegelijk met twee niet erg grote ballen. Eén speler gooit, de bal wordt opgevangen en van speler naar speler gekaatst waarbij de ballen de grond niet mogen raken. Er wordt veel en hard geschreeuwd en uitbundig gelachen. Prachtig moment, aan het eind van het spel geven de verliezers een serenade. Puur genieten als we tijdens onze wandeling op het mooiste uur van de dag daar getuige van zijn.

Woensdag is een speciale dag. De vrouwelijke president van Taiwan (Republiek van China) brengt een staatsbezoek. Twee jets, eentje met de pers en eentje met de president zelf, landen achter elkaar op de vrijgemaakte baan. Er is een heuse troepenschouwing, schoolkinderen zingen een lied en in de maneapa worden toespraken gehouden en verwelkomt men de president met een traditionele dans. Mannen en vrouwen in rieten rokken, in verdiepingen over elkaar, dansen op de tonen van een meerstemmig lied, gezongen door de massa mensen gezeten op de grond, enkel begeleid door harde trommelslagen van een tiental mannen op wat nog het meest op een lage tafel lijkt. Wij mogen er niet dichtbij, de foto's zijn navenant. Erg lang duurt het allemaal niet, daar verdwijnen ze al in een stoet van auto's genummerd en bevlagd. Alle mooie auto's van Tuvalu zijn opgetrommeld.
Komt de president Tuvalu weer wat toeschuiven in ruil voor visserijrechten? Al deze rechten (ook voor andere landen) maken immers 50 % van de inkomsten van Tuvalu uit. Geld maken met kopra is verleden tijd. Men verdient nu :
met het "domeinnaam achtervoegsel  .tv" op het wereldwijde web,
via de hier opgeleide zeemannen die overal ter wereld werken,
met hun wereldberoemde postzegels
en uit het Tuvalu Trust Fund.

Wat zal het allemaal baten? Tuvalu zakt immers langzaam in zee weg als men niet snel iets aan de opwarming kan doen. Het hoogst zijn de palmbomen (20m), het land ligt amper 4 tot 6 m boven zeeniveau. Nu al mogen jaarlijks 75 mensen van Tuvalu naar Nieuw-Zeeland immigreren. Zij zijn eveneens bereid de ganse bevolking op te nemen in het trieste geval dat Tuvalu echt wegzinkt.

Zou de klimaatconferentie die nu aan gang is in Bonn, als ik me niet vergis, daar iets aan kunnen verhelpen?

Positie : Tuvalu, Funafuti : 08°31,54 S 179°11,38 O

Funafuti : onze eerste indruk in drie trefwoorden. Brommertjes, rust-platforms en verdoeme heet !

De eerste stappen op een “nieuw” eiland : altijd speciaal en spannend. Wat springt er in het oog ? Hoe is Funafuti (hoofdeiland van Tuvalu)?
Inderdaad, Funafuti waar Tom Waes een reportage maakte. 
 

Eerst een advies : Kijk uit dat je niet van je sokken gereden worden. De paar straten die dit vierde kleinste soevereine staatje ter wereld rijk is (enkel Vaticaanstad, Monaco en naburig Nauru zijn kleiner), horen toe aan brommers. Kunnen mensen hier nog wel stappen? Meisjes, oudere vrouwen, mannen, velen met kleintjes vóór zich of in hun armen, de ganse dag slenteren ze op de brommer rond op de amper vier km asfaltweg én de landingsbaan. Slenteren want harder dan 20 km/u halen ze niet.
Ze groeten een beetje timide. Wat een verschil met het uitbundige “Bula” in Fiji. Veel meer Polynesische mensen ook. De kroeskapsels van de Micronesiërs zijn in de minderheid. Terug zijn de bloemenkransen op het hoofd.

Alles in hun woningen draait om de belangrijkste “ruimte” : een groot platform of verhoog buiten onder de bomen, een dak erboven, linoleum en pandanusmatten op de bodem en enkel wat kussens. Hier liggen de ganse dag én nacht rustende mensen. Grootouders spelen er met kleinkinderen, moeders voeden baby's en kleuters, bezoek vlijt zich neer bij de rest. Hier speelt het leven zich af.

Vlak ernaast merken we grafzerken op, getooid met bloemen en kerstversiering. Mensen gebruiken die graven als tafel voor kopjes en borden met rijst, zitten erop in hun kleermakerszit die ze eeuwig kunnen volhouden.

 

Met dit alles maken we kennis meteen het eerste uur, als we met onze inklaringspapieren van het regerings- naar het douanegebouw lopen. Als de douaneman een beetje laat, het is immers maandagochtend, komt opdagen, is de inklaringsprocedure zo gepiept. Even papieren invullen, stempels zetten, klaar. Gratis bovendien.

Terug naar onze amfibie-Jak op het strand wandelen, we hebben de wieltjes er weer eens onder gemonteerd, kost ons onze laatste energie. Man, wat is het hier heet. Makkelijk 36° in de boot 's namiddags. In het water afkoelen lukt ook niet meer, 32° water leent zich daar niet echt toe.

Rusten en uitpuffen zal ook voor ons de voornaamste bezigheid worden in Tuvalu. Er blijft zelfs geen energie meer over om je op te winden over het totaal mislukken van “online raken”. Facebook, whatsapp, skype en hotmail. Het zal allemaal moeten wachten tot....
Zo ook de rest van mijn verhaal over Funafuti, want ik heb even geen fut meer.

Tot ik, zoals je ziet, de volgende dag toch nog een paar fotootjes ingeladen krijg ! Het is zondag, een klein wonder.

Positie : Tuvalu, Funafuti : 08°31,54 S 179°11,38 O

De pas "Te Ava Pua Pua", de zuidoost toegang tot Funafuti lagune is breed, diep en goed aangegeven met rode en groene staken. Met een diepe zucht van verlichting varen we zaterdagmiddag binnen, volgen de track op onze Navionics kaart langsheen koraalbommies en ankeren voor het witte regeringsgebouw bij de stad. Overheerst wordt de lagune door twaalf enorme vracht- en vissersschepen. Op de marifoon kwetterende stemmen, Chinees voor ons, letterlijk ! Koreaans en Taiwanees zal later blijken.
Pff, van de laatste twaalf uren moeten we even bekomen.
Het venijn zat hem duidelijk in de staart, ons bange vermoeden klopte. We slaagden er niet in vóór de trog in Funafuti aan te komen en kregen de laatste twaalf uren een serieuze mep van de convergentie zone.
In het pikkedonker brak de hel los, met uren aan een stuk om ons heen, in bliksem fel oplichtende wolken. Net vóór buien met 8 beaufort wind Jakker heen en weer smakten, kregen we de genua ingerold, het grootzeil nog meer gereefd, de motor gestart. Dan kwam ook de regen in bakken. Het luik moest dicht want de buiskap, al zo vaak waterdicht gemaakt, lekt behoorlijk. Het water droop van de trap naar binnen. De zee bouwde zich op door die felle wind. Zijraampjes verdwenen helemaal onder water. Binnen een chaos van omgevallen dingen, nochtans goed vastgestouwd, dacht ik.

Op drie mijl vóór de ingang van de pas, we waren er bijna, zagen we geen hand meer voor ogen. Zo kunnen we niet naar binnen, omdraaien dan maar en langzaam varend wachten op een opklaring...die een paar uur op zich laat wachten. Eindelijk oordelen we dat het kan. Snel koers wijzigen richting pas. Van Hans (boot Tuvalu) weten we dat je hier altijd binnen kan en dat onze Navionics kaarten erg betrouwbaar zijn en helemaal kloppen. Dat is niet steeds het geval, moet je weten. Soms zitten kaarten een paar tientallen meter fout, het verschil tussen langs het rif of óp het rif.
We zien de smalle strook land waar het stadje Vaiaku zich bevindt. Het kan ons op dit moment weinig boeien. Als het anker valt , kunnen we niet snel genoeg iets eten, ons bed vrijmaken van rommel en erin tuimelen.
Het is zaterdag en we mogen pas maandag aan land om in te klaren, geen zorgen hierover voorlopig.

Positie : vrijdag 27.10 : 16 u : 10°08,18 Z 179°26,49 O

Nog zo een 100 mijl te gaan naar Funafuti, hoofdeiland van de Tuvalu groep. Minder dan een etmaal. Tot hiertoe verloopt alles prima. Beter dan verwacht eigenlijk.
Vannacht hebben we wel in allerijl moeten reven voor een krachtige bui met regen. Zo stom dat je die 's nachts pas ziet als ze al bij je is. Die wind is blijven waaien tot 's ochtends. Snel, op één oor en met veel gebruis van langsstromend water zeilde Jakker door de nacht.
Vandaag is er opnieuw het vriendelijke passaatweer.
Omdat we zaterdagochtend noord-noordoostenwind verwachten, willen we zo veel mogelijk naar het oosten zeilen, als die wind dan echt komt, kunnen we afvallen en blijft Funafuti bezeild. Hoogte winnen noemen zeilers dat.
Maar de geografie van Tuvalu dwarsboomt ons plannetje. Pats voor onze neus doemt het eilandje Niulakita op.  Hier moeten we in een wijde boog rond, er wachten de argeloze zeiler verraderlijke ondieptes. Dit kan enkel door hoogte prijs te geven. Zodra we het voorbij zijn, loeven we weer op.

Zo dadelijk maak ik nog maar eens radio verbinding (met onze gloednieuwe antenne-tuner) en haal het weerbericht van Hans (van zeilboot Tuvalu) binnen. Hij is in Vuda Marina (Fiji) heeft prima 4G telefoonverbinding en helpt ons met info van www.windytv, een erg goed weerprogramma, dat je niet met radio kan binnenhalen. Hij speelt onze persoonlijke router en doet dat in tegenstelling tot professionele weermannen als Bob Mc Davitt, helemaal gratisen minstens even goed.
Het wordt spannend...die laatste loodjes .

Positie : 26.10.17,  16 u  :  12°28,25 Z  179°39,82 E

Rond 17 u kan eindelijk de motor uit, we zijn vrij van Fiji. We verleggen de koers naar het noorden en zetten de zeilen. Een roestige Chinese vissersboot trekt samen met ons het zeegat uit.
De nacht verloopt rustig, ondanks weinig wind (minder dan 10 knopen) lopen we gemiddeld toch zo een 5 knopen, met dank aan Autoprop, onze vaanstandschroef. Maar we slapen slecht...eerste nacht, logisch.

Dag twee:
hangen we er wat katterig, groggy bij. Ik moet nieuwe yoghurt maken. Niet makkelijk het mengsel in de thermos gieten in een hevig bewegende keuken. Ik ben blij dat ik, met behulp van een trechter, toch behoorlijk wat ín de thermos kan mikken
's Middags beslist het "weermanagement" daarboven om ons een paar buien op ons dak te sturen. Zal ons wel uit onze lethargie halen, denken ze wellicht. Klopt.
Actie. We rollen de genua in, reven het grootzeil en varen de buien uit met de motor bij. Jakker krijgt een tropische wasbeurt van een half uur.
Daarna valt de wind weg, klassiek, en komt niet zo snel weer terug. De golven blijven nog een tijd doorstaan. We motor-zeilen een tiental mijlen en zeilen dan toch weer met een prachtig windje de nacht in.

Dag drie :
kondigt zich aan als een pechdag. Om 5 u is de eerst bui al daar. Tony heeft  hoofdpijn en als ik met de HF radio weerberichten wil binnen halen, komt daar geen "muziek" meer uit.
Blijkt dat de antenne-tuner de pijp aan Maarten gaf. Geen probleem, we hebben een nieuwe aan boord maar.... gaan we die nu vervangen terwijl de boot aan 7 knopen door de golven sleurt en op één oor ligt ?
Als ik mijn kapitein goed ken, kàn hij dit klusje gewoon niet laten liggen. Extra motivatie : de kinderen gaan thuis te lang zonder nieuws zitten. En wat een remedie tegen die vervelende hoofdpijn !
Hoed en T-shirt tegen de zon, gordel vastgemaakt, zo werken we anderhalf uur om het ene tuner-kastje door het andere te vervangen. Dit alles achteraan op de spiegel, onder de zonnepanelen, boven het water. Geen schroefje mag vallen, geen schroevendraaier of sleutel. Wijzelf balanceren de hele tijd, steunend tegen de stutten van de zonnepanelen, niet steeds één hand voor onszelf zoals de regel is, soms hebben we beide handen nodig om alles vast te houden.

Maar zie als jij dit kan lezen, werkt alles weer zoals het hoort, want "verstuurd met Winlink en de HF radio".
En de pechdag blijkt een prachtige zeildag compleet met zon en vriendelijke stapelwolken én een tiental dolfijnen die rond de boot komen dartelen.

Positie : 24.10.17,  16 u  :  16°27,56 Z  179°50,52 W

Het is gebeurd. We hebben ons losgerukt van de mooring in Savusavu.
Als het treintje één keer op gang is gekomen, kan niks het meer stoppen. We geven het een eerste zetje als we de deur van het Customs kantoor binnenstappen.
In Savusavu word je echt vorstelijk behandeld door de beambten. In een aparte, ijskoude (airco) kamer mag je wachten tot alle papieren klaar, de paspoorten gestempeld zijn. Even wil de immigrations officer toch met zijn spierballen rollen. "You know, captain, you will have to leave within an hour ! "  Als we hem wat geschrokken aankijken (we moeten nog één en ander doen), knipoogt hij gul : "But I give you till tomorrow. " Vinaka !

Western Union, groentemarkt, bakker, benzinestation we lappen het snel in een paar uurtjes af. Kopen nog onze laatste centjes op, nemen afscheid van de staf van Waitui Marina, van Huub en zijn 92-jarige mama op El Hollandes Errante.
Klusjes als : Jak aan dek leggen, motortje aan de reling hangen, windvaan Jefke installeren, handelen we routineus af.
Er blijven nog 6 gigabyte data over op ons Vodafone kaartje dus kijken we, via Vrt.nu, voor het slapengaan, nog drie afleveringen van Salamander, een Vlaamse serie waar we nog nooit van hoorden.

Vanochtend hebben we om 5 u stilletjes de touwen aan de boei losgemaakt. Daar gaan we voor een tocht van 5 (?) dagen en nachten naar Tuvalu. Het weer ziet er goed uit, al weet je dat nooit zeker.  Wellicht aan het einde van de periode meer regen en wind.
We "Whatsappen" ons een eind op weg. Immers, nog een ganse dag varen we oost onder Vanua Levu door, een hele tijd binnen het bereik van Vodafone antennes.
De zee is kalm, we motoren tegen een licht windje op kop, straks verleggen we de koers naar Tuvalu en komen we uit de invloed van het eiland.

Onze foto's van de laatste maanden in één mapje tezamen. Voilà.

Additional information